Kadınların üreme sağlığı açısından önemli göstergelerden biri olan adet döngüsü, vücudun hormonal dengesi ve genel sağlık durumu hakkında ipuçları verir. Normal şartlarda, adet döngüsü ortalama 21-35 gün arasında düzenli aralıklarla gerçekleşir. Ancak birçok kadın, hayatının farklı dönemlerinde adet düzensizliği yaşayabilir. Peki, adet düzensizliği tam olarak nedir, neden olur, belirtileri nelerdir? Gelin detaylıca inceleyelim.

Adet Düzensizliği Nedir?

Adet düzensizliği, regl kanamasının beklenenden daha erken, daha geç veya düzensiz aralıklarla gerçekleşmesi; süresinin, miktarının normalden farklı olması durumudur. Bu durum, bir ayda birden fazla adet görme, aylarca adet görmeme, aşırı kanama (menoraji) veya çok hafif kanama (hipomenore) şeklinde ortaya çıkabilir.

Adet Düzensizliğinin Belirtileri

Adet düzensizliği sadece kanamanın tarihsel düzeniyle ilgili değildir. Şu belirtiler adet düzensizliğinin göstergesi olabilir:

  • Adet döngüsünün 21 günden kısa veya 35 günden uzun sürmesi

  • Adet kanamasının 7 günden uzun sürmesi

  • Adet döneminde aşırı yoğun veya pıhtılı kanama

  • Bir ay içinde birden fazla kez adet görme

  • Aylarca adet görmeme (amenore)

  • Adet kanaması sırasında aşırı ağrı (dismenore)

  • Leke şeklinde ara kanamalar

  • Adet başlangıç ve bitiş tarihlerinde sürekli değişkenlik

Adet Düzensizliği Neden Olur?

Adet döngüsünü düzenleyen temel mekanizma beyindeki hipotalamus, hipofiz bezi ve yumurtalıklar arasındaki hormonal iletişimdir. Bu döngünün herhangi bir yerindeki bozukluk adet düzenini etkiler.

1. Hormon Dengesizlikleri

  • Polikistik Over Sendromu (PCOS): Yumurtalık kistlerine bağlı olarak östrojen ve progesteron dengesinin bozulması sonucu adet düzensizliği sık görülür.

  • Tiroid Problemleri: Tiroid hormonlarının az (hipotiroidi) veya fazla (hipertiroidi) çalışması adet döngüsünü doğrudan etkiler.

  • Prolaktin Yüksekliği (Hiperprolaktinemi): Süt hormonu olarak bilinen prolaktinin fazlalığı, adetlerin seyrekleşmesine ya da tamamen durmasına neden olabilir.

2. Stres ve Psikolojik Faktörler

Yoğun stres, anksiyete veya depresyon, beyindeki hormon salınımını etkileyerek yumurtlamayı baskılayabilir. Bu durum adet gecikmesine veya hiç olmamasına yol açabilir.

3. Aşırı Kilo veya Hızlı Kilo Kaybı

Vücut yağ oranı, hormon üretimi için kritik öneme sahiptir. Ani kilo alımı veya çok düşük yağ oranı (örneğin aşırı diyet ya da anoreksiya durumunda) adet düzensizliğine sebep olabilir.

4. Yoğun Egzersiz

Özellikle profesyonel sporcular, yoğun antrenman programları nedeniyle adet görememe (atlet amenoresi) yaşayabilir. Enerji dengesi bozulduğunda üreme sistemi devre dışı kalır.

5. Doğum Kontrol Yöntemleri

Doğum kontrol hapları, spiral, hormonlu implantlar gibi yöntemler adet düzenini geçici olarak etkileyebilir. Bazılarında adet miktarı azalırken, bazılarında ara kanamalar görülebilir.

6. Üreme Organlarına Ait Problemler

  • Rahim miyomları

  • Endometriozis

  • Rahim içi polipler

  • Yumurtalık kistleri

Bu yapısal problemler kanama düzensizliklerine, şiddetli ağrılara neden olabilir.

7. Menopoz ve Perimenopoz Dönemi

Kadının doğurganlık döneminin sonlarına yaklaştığı bu süreçte hormon üretimi doğal olarak azalır. Bu nedenle adet aralıkları uzar, kanama miktarı değişir, bazen aylarca regl olunmaz.

8. Emzirme Dönemi

Doğum sonrası emzirme sırasında prolaktin hormonu yüksek olduğu için çoğu kadında adetler geçici olarak durur. Süreç, bebeğin sütten kesilmesiyle normale döner.

9. Bazı İlaçlar

Antidepresanlar, steroidler, tiroid ilaçları, kan sulandırıcılar gibi ilaçlar hormon dengesini etkileyerek adet düzensizliğine sebep olabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Adet düzensizliği bazen geçici, zararsız bir durum olabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda mutlaka bir kadın doğum uzmanına başvurmak gerekir:

  • 3 ay veya daha uzun süredir adet görmeme

  • Adet sırasında aşırı kanama (2 saatte bir ped değiştirme ihtiyacı)

  • Adetler arasında sürekli leke tarzı kanamalar

  • Şiddetli kasık ağrısı ve kramplar

  • İdrar yollarında, bağırsakta baskı hissiyle birlikte düzensizlik

  • Gebelik şüphesi

Adet Düzensizliği Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi altta yatan nedene bağlı olarak değişir:

  • Hormon dengesizlikleri için: Doğum kontrol hapları, hormon replasman tedavileri

  • PCOS için: Diyet düzenlenmesi, insülin direncine yönelik ilaçlar

  • Tiroid hastalıkları için: Tiroid hormon düzeyine göre ilaç düzenlemesi

  • Stres kaynaklı durumlar için: Psikolojik destek, yaşam tarzı değişiklikleri

  • Miyom veya polipler için: Cerrahi müdahaleler veya medikal tedavi

  • Beslenme & egzersiz: Aşırı kilo veya zayıflık durumlarında beslenme planı ve egzersiz düzenlemesi

Adet Düzenini Korumak İçin Öneriler

  • Dengeli ve düzenli beslenin

  • Aşırı kilo değişimlerinden kaçının

  • Stresi kontrol altına alın (yoga, meditasyon, nefes egzersizleri faydalı olabilir)

  • Düzenli uyku alışkanlığı kazanın

  • Sigara ve alkol tüketimini sınırlandırın

  • Aşırı egzersizden kaçının

  • Rutin jinekolojik kontrolleri ihmal etmeyin


Adet düzensizliği, her kadının hayatında dönemsel olarak karşılaşabileceği bir durumdur. Ancak özellikle uzun süreli, yoğun veya ağrılı kanamalar ciddiye alınmalı, altta yatan neden mutlaka araştırılmalıdır. Doğru tanı ve tedaviyle hormonal denge yeniden sağlanabilir, yaşam kalitesi artırılabilir.